Ostra choroba jamy brzusznej – perforacja wrzodu trawiennego

Dzięki znacznemu rozwojowi leczenia farmakologicznego choroby wrzodowej, częstość występowania perforacji wrzodu trawiennego znacznie się obniżyła. Perforacja występuje, kiedy drążący wrzód przebija się przez ścianę przewodu pokarmowego – ścianę żołądka lub dwunastnicy. Drażniące soki trawienne dostają się do jamy otrzewnowej powodując w początkowym etapie chemiczne zapalenie otrzewnej. W składzie soków trawiennych znajduje się między innymi bardzo żrący kwas solny. Ściana żołądka posiada bariery chroniące przed tym kwasem, jednak jeżeli wydostanie się on na zewnątrz „rury”, jaką jest przewód pokarmowy sytuacja przybiera bardzo niekorzystny obrót. Stanowi to bezpośrednie zagrożenie życia. Niekiedy przyczyną choroby wrzodowej żołądka jest obecność bakterii Helicobacter pylori, które mogą bytować żołądku. Odpowiednie wczesne ich wykrycie zarówno w trakcie endoskopii czy przy użyciu testów oddechowych pozwala na włączenie antybiotyków i wykonanie tak zwanej eradykacji, czyli pozbycia się tych bakterii. Choroba wrzodowa żołądka, która jest oporna na leczenie farmakologicznie może również maskować raka żołądka. Brak efektów leczenia spowodowany rozwojem raka może również doprowadzić do perforacji ściany żołądka – perforacji w nowotworze.

Transplantacja ważna rzecz

W języku potocznym dawca organów to zwykle motocyklista, który uległ wypadkowi. Taka opinia pokutuje od czasu, kiedy nie było konieczności jeżdżenia w kasku, a i prędkości uzyskiwane na jednośladach nie były olbrzymie. W tych czasach niewielki wypadek drogowy mógł doprowadzić do uszkodzenia czaszki i ustania czynności mózgu przy nienaruszeniu pozostałych organów. Obecnie motocykle rozwijają takie prędkości, przy których efektem wypadku są rozległe obrażenia w tym także organów do ewentualnej transplantacji. To dyskwalifikuje takiego człowieka jako dawcę.

Transplantacja nerki

Pierwszym narządem jaki został przeszczepiony od człowieka do człowieka była nerka. Miało to miejsce w 1954 roku w Bostonie w USA. Zabieg ten wykonali Joseph Murray i John Merrill. Udało im się wówczas przeszczepić nerkę pomiędzy bliźniakami. W Polsce w 1966  prof. Jan Nielubowicz wykonał pierwsze udane przeszczepienie nerki ze zwłok. Od tego czasu do dziś jest to najczęściej przeszczepiany narząd u człowieka. Na świecie rocznie dokonuje się kilkadziesiąt tysięcy przeszczepień nerek, w Polsce liczba ta od dziesięciu lat kształtuje się w okolicy 1100 na rok. Nerki najczęściej przeszczepiane są u chorych cierpiących na schyłkową niewydolność nerek, którzy wymagają prowadzenia regularnych dializ (ich chore nerki nie produkują moczu). Powodem takiej niewydolności najczęściej są trzy schorzenia: cukrzyca, kłębuszkowe zapalenie nerek i nadciśnienie tętnicze. Do pozostałych przyczyn można zaliczyć: wielotorbielowatość nerek, chorobę Alporta, nefropatię immunoglobulinową, toczeń rumieniowaty, śródmiąższowe zapalenie nerek, odmiedniczkowe zapalenie nerek i uropatię zaporową.

Czy zapalenie wyrostka robaczkowego może być przyczyną „ostrego brzucha” ?

Jedną z najczęstszych chirurgicznych przyczyn tzw. „ostrego brzucha” jest ostre zapalenie wyrostka robaczkowego nazywanego potocznie atakiem ślepej kiszki. „Ślepota” tejże kiszki polega na tym, że rozpoczynając się w początkowym odcinku jelita grubego kończy się ślepo, będąc niejako uchyłkiem początkowego odcinka jelita grubego (kątnicy). Po co człowiekowi wyrostek robaczkowy? Niektórzy nazywają go „migdałkiem brzusznym”. Jak powszechnie wiadomo, migdałki w gardle stanowią pierwszą linię obrony organizmu przed drobnoustrojami wnikającymi drogą kropelkową. Podobną funkcję w przewodzie pokarmowym może spełniać wyrostek robaczkowy. Co ciekawe, wyrostek robaczkowy nie jest obecny u wszystkich ssaków. Świnie, pomimo znacznego podobieństwa do człowieka w budowie niektórych organów, nie posiadają wyrostka. U człowieka przybierać on może różne formy, kształty, lokalizacje oraz różną długości. Zdarzają się i takie, które mają pół metra i sięgają aż do wątroby.

Skręt kiszek

Niedrożność mechaniczna jelit zwana jest potocznie „skrętem kiszek”. Choroba ta może spowodować przyjęcie do oddziału chirurgicznego i w konsekwencji zabieg operacyjny w trybie pilnym. Powodów niedrożności mechanicznej jelit może być bardzo wiele. Potoczny skręt kiszek polega na tym, że dochodzi do przewieszenia się pętli jelitowych przez patologicznie występujące struktury w jamie otrzewnej – na przykład: zrosty otrzewnowe. Niedrożność może być spowodowana również przez uwięźnięcie (zakleszczenie się) jelita w różnych otworach ciała (przepukliny, naturalne otwory), przez uciśnięcie jelita lub jego zwężenie od wewnątrz przez rozwijający się nowotwór, a czasem dochodzi po prostu do zwykłego zatkania światła jelita przez ciało obce (kamień żółciowy, kamień kałowy, robaki, połknięte celowo lub przypadkowo przedmioty – np. korek od szampana, resorak, sztuczna szczęka). U dzieci może dojść do tak zwanego wgłobienia jelita, które również może być powodem  niedrożności (dalsza część jelita wsuwa się w bliższą – powstaje tak zwana mufa). Jest to jedna z niewielu postaci niedrożności mechanicznej, która może być leczona zachowawczo (lewatywą).